Marionet teatrı

Marionet teatrı fenomeni yetərincə maraqlı olmaqla yanaşı, dünyada populyar olan teatr incəsənəti janrlarından biridir. Teatr növləri arasında ən çətin başa gələn və eyni zamanda, ən maraqlı və cəlbedici sayılanlardan biri marionet teatrı sənətidir. Çətin olduğuna görə, əksər ölkələrdə belə teatr ənənəsi mövcud deyil. Amma o ölkələrdə ki, marionet teatrı vardır, bu sənət həmin xalqın milli mədəniyyət sərvəti olub və ölkəsini tanıtdıran rəmzlərdən sayıla bilər: Avstriyada Zalsburq Marionet Teatrı, İtaliyada Kola Marionet Teatrı, Gürcüstanda Rezo Qabriadzenin Marionet Teatrı və s.

Bütün yaş qrupundan olan insanların heyranedici rəğbətinə səbəb olan bu teatr janrı xalqımızın zəngin, çoxşaxəli mədəni irsinin ən müxtəlif sahələrini-memarlıq, milli geyim, musiqi, dilimizin nitq melodikası, məişət və bayramlarımız, naxışlar və rəqslərimizi özündə birləşdirir. Azərbaycanda Marionet teatrı 1980-ci illərin ortalarında rejissor və rəssam Tərlan Qorçunun təşəbbüsü ilə yaranmışdır. 

Bu gün Marionet teatrının repertuarına “Arşın mal alan” operettası və “Leyli və Məcnun” operası daxildir. Qeyd edək ki, “Arşın mal alan”-ın uğurlu premyerası 16 avqust 1990-cı il tarixində Fransada, Avinyon şəhərinin yaxınlığında yerləşən füsunkar Karpantrada keçirilmiş, sonrakı illərdə dünyanın bir çox ölkələrində səhnəyə qoyulmuşdur. Teatrın ilk tamaşası barədə Fransa mətbuatı vəcdlə yazırdı: “Hər şeyə qadir olan marionetlər!”, “Ləzzət hələ iki gün də davam edəcək!” (qastrol proqramının başa çatmasına yaxın, Karpantranın şəhər rəhbərliyi əlavə tamaşalar göstərmək haqqında teatrın razılığını almışdı). Bu gün isə artıq Almaniya, ABŞ, Rusiya, Polşa, İsveçrə kimi ölkələr də teatrın qastrol xəritəsində layiqli yer tutur.

O cümlədən İdarəmizin nəzdində fəaliyyət göstərməyə başladığı 2011-ci ildən bu günədək də teatrın ifasında Ü.Hacıbəylinin “Arşın mal alan” operettası dəfələrlə tamaşaya qoyulmuşdur.

Bu günlərdə isə bu teatrın səhnəsində marionet kuklaları “Leyli və Məcnun” operasının qəhrəmanlarını canlandıracaqlar. Qədim Şərq folkloruna məxsus incə və faciəli məhəbbət əfsanəsi olan “Leyli və Məcnun” orta əsrlər dövrü ədəbiyyatının ən məşhur mövzusu olmuş, 50-dən çox şair, o cümlədən dahi Azərbaycan şairləri Nizami Gəncəvi və Məhəmməd Füzuli mövzuya eyniadlı poemalar həsr etmişlər. Dahi bəstəkar Üzeyir Hacıbəyli 1907-ci ildə Şərq muğamı və Qərb klassik musiqisinin sintezi əsasında “Leyli və Məcnun” operasını yazmışdır.

Azərbaycanda Marionet Teatrı 2013-cü ildən başlayaraq əsas məqsədi xalqda milli dəyərlərə bağlılığı qoruyub saxlamaq, mədəni irsimizi yaşadıb gələcək nəsillərə ötürməkdən ibarət olan “İçərişəhər” Dövlət Tarix-Memarlıq Qoruğu İdarəsinin nəzdində fəaliyyət göstərir. 2013-2016-cı illərdə tarixi və mədəni irsimizin, milli-mənəvi dəyərlərimizin qoruyucusu olan, onu beynəlxalq aləmdə tanıdan Heydər Əliyev Fondunun prezidenti, Azərbaycanın birinci xanımı Mehriban Əliyevanın xüsusi dəstəyi ilə teatrın fəaliyyətinin genişləndirilməsi istiqamətində kompleks işlər həyata keçirilmişdir. Nəticə etibarilə “İçərişəhər” Dövlət Tarix-Memarlıq Qoruğu İdarəsi tərəfindən teatrın yerləşdirilməsi üçün İçərişəhərdə ayrılmış binada bərpa və binanın teatr fəaliyyətinə uyğunlaşdırılması işləri böyük uğurla tamamlanmışdır. Teatrın binası Müslüm Maqomayev, 20 ünvanında yerləşən Marionet Teatrının binası 1880-ci ildə antik obraz və motivlərdən istifadə edilərək neoklassisizm üslubunda inşa olunmuşdur. Yerli əhəmiyyətli tarixi-memarlıq abidəsi olan bina Bakı zadəganlarından olan Səlimxanovlara aid olub. Tarixi binanın fasadında XIX əsrin sonuna xas olan klassik rus memarlığı elementlərindən və Avropa dekorlarından istifadə olunub.  

Prezident İlham Əliyev və xanımı Mehriban Əliyeva İçərişəhərdə Marionet Teatrının açılışında iştirak ediblər.  Teatrın binasının rəmzi açılışını bildirən lenti kəsən Azərbaycan Prezidenti və xanımı teatrın binasında yaradılan şəraitlə tanış olublar.

 

Xəbərlər